ผ้าปักม้ง ลวดลายอารยะ…สู่ความวิจิตรศิลป์

 ผ้าปักม้ง ลวดลายอารยะ…สู่ความวิจิตรศิลป์

ผ้าปักม้ง ลวดลายอารยะ…สู่ความวิจิตรศิลป “ม้ง (Hmong)” เป็นชื่อที่คนกลุ่มหนึ่งใช้เรียกตนเอง โดยมีคนม้งส่วนหนึ่งให้ความหมายกับคำดังกล่าวว่า หมายถึง “อิสระ” หรือ “อิสระชน” เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่บริเวณแม่น้ำเหลือง แถบมณฑลยูนนาน กวางสี กวางเจาในประเทศจีน เนื่องจากสถานการณ์ที่ไม่สงบทางการเมืองและต้องการหาพื้นที่ที่เหมาะสมกับการเพาะปลูกสำหรับการดำรงชีพ จึงย้ายถิ่นฐาน โดยปัจจุบันมีชาวม้งอาศัยอยู่ในประเทศจีน ไทย เวียดนาม ลาว และสหรัฐอเมริกา โดยชุมชนชาวม้งที่ใหญ่ที่สุด อ่านต่อที่นี่

“ปอยก๋องหลัว”

 “ปอยก๋องหลัว”

ตานก๋องหลัว (ทานหลัวหิงไฟ) คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในฤดูหนาว ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (อยู่ระหว่างเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น ชาวไทยใหญ่มีความเชื่อว่า พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูปในวิหารก็รู้สึกถึงความหนาวเย็นเช่นเดียวกับ อ่านต่อที่นี่

“นายณรงค์ฤทธิ์ ขาวผ่อง” (ไก่อู)

 

“นายณรงค์ฤทธิ์  ขาวผ่อง” (ไก่อู)

เมื่อปีพุทธศักราช 2545 นายณรงค์ฤทธิ์ ขาวผ่อง เดินทางมาอยู่ที่อำเภอปายเพื่อประกอบอาชีพ โดยอาชีพเดิมคือรับจ้างนำเที่ยวให้กับนักท่องเที่ยวในอำเภอปาย ต่อมาได้เปิดร้านขายของที่ระลึกที่ถนนคนเดินปาย โดยเป็นร้านของครอบครัว (เช่าพื้นที่บุคคลเปิดร้านบนถนนเทศบาล เปิดเฉพาะตอนเย็น) ซึ่งสินค้าที่นำมาขายส่วนใหญ่จะเป็น อ่านเพิ่มเติม

“ห้องสมุดประชาชนอำเภอปาย”

 “ห้องสมุดประชาชนอำเภอปาย”

ตามที่กรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยมีนโยบายที่จะจัดสร้างห้องสมุดประชาชนอำเภอในปีงบประมาณ 2537 เป็นจำนวน 140 แห่ง และศูนย์กรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอปาย (สำนักงาน กศน.จังหวัดแม่ฮ่องสอน) ได้ขอความอนุเคราะห์ใช้ที่ดินของ อ่านต่อคลิก

“ร้านขายของที่ระลึก”

 อาชีพท้องถิ่น “ร้านขายของที่ระลึก” ถนนคนเดิน

แม้อาชีพหลักของประชากรส่วนใหญ่ในอำเภอปาย คือ อาชีพเกษตรกร แต่สำหรับพื้นที่ในตำบลเวียงใต้ ซึ่งเป็นที่ตั้งและจุดศูนย์กลางของตัวอำเภอนั้น อีกหนึ่งกลุ่มอาชีพที่สร้างรายได้ให้แก่ประชากรในท้องถิ่น นั่นก็คือ “กลุ่มอาชีพสำหรับผู้ประกอบการ”  อ่านต่อที่นี่

ปอยก๋องหลัว

 ปอยก๋องหลัว

ประเพณี “ปอยก๋องหลัว”มรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดต่อกันมาตามศรัทธาความเชื่อว่าการถวาย    ก๋องหลัว คือ การจุดไฟเพื่อถวายความอบอุ่นแก่พระพุทธเจ้าในช่วงฤดูหนาวตานก๋องหลัว (ทานหลัวหิงไฟ) คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในฤดูหนาว ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (อยู่ระหว่างเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น อ่านเพิ่มเติม

“บ้านสันติชล” หมู่บ้านศูนย์วัฒนธรรมจีนยูนนาน

 “บ้านสันติชล” หมู่บ้านศูนย์วัฒนธรรมจีนยูนนาน

“บ้านสันติชล”เป็นหมู่บ้านของชาวจีนยูนนานที่อพยพมาจากสาธารณรัฐประชาชนจีนโดยได้ย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในหมู่บ้านเมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๕๑๘ และด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวของวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ วัฒนธรรมและประเพณีที่คนในชุมชนรักษาไว้อย่างเหนียวแน่นรวมถึงการจำลองบรรยากาศของชุมชนจีนยูนนานในสาธารณรัฐประชาชนจีน โดดเด่นด้วยมังกรสีสดพันอยู่รอบเสาซึ่งตั้งอยู่บนเนินหินสีเข้ม และด้านหน้าเนินหินนั้นมีอักษรจีนเขียนไว้อีกด้วย อ่านต่อที่นี่

แหล่งเรียนรู้ชุมชน “ห้องสมุดประชาชนอำเภอปาย”

 แหล่งเรียนรู้ชุมชน “ห้องสมุดประชาชนอำเภอปาย”

ตามที่กรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยมีนโยบายที่จะจัดสร้างห้องสมุดประชาชนอำเภอในปีงบประมาณ 2537 เป็นจำนวน 140 แห่ง และศูนย์กรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอปาย (สำนักงาน กศน.จังหวัดแม่ฮ่องสอน) อ่านต่อที่นี่

การปลูกข้าวนาดำ

 การปลูกข้าวนาดำ

บ้านห้วยแก้ว เป็นหมู่บ้านพื้นที่ราบเชิงเขา มีแม่น้ำลำห้วยแม่ปิงและแม่นำลำห้วยแก้วไหลผ่าน  พื้นที่ทำการเกษตรและไหลผ่านหมู่บ้าน ซึ่งลำน้ำทั้ง 2 สายนี้ชาวบ้านได้นำมาใช้ประโยชน์ในการ ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ และนำมาอุปโภคและบริโภคบริโภคในชีวิตประจำวัน พื้นที่ส่วนใหญ่ของหมู่บ้านเป็นที่ราบ และที่ดอน อาชีพหลักของคนในหมู่บ้านคือการปลูกข้าวนาปี และอาชีพรองเป็นการเลี้ยงสัตว์ เช่นเลี้ยงโค กระบือ และสุกร  อ่านเพิ่มเติม

วัดน้ำฮู

 วัดน้ำฮู

วัดน้ำฮู ตั้งอยู่ที่หมู่ ๕ บ้านน้ำฮู ตำบลเวียงใต้ ห่างจากตัวอำเภอไปทางทิศตะวันตกประมาณ ๓ กม. เป็นที่ประดิษฐาน หลวงพ่ออุ่นเมือง เป็นวัดที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของเมืองปาย ประวัติของ วัดน้ำฮู มีความเป็นมาที่ยาวนานมาควบคู่กับเมืองปาย หลวงพ่ออุ่นเมืองที่อยู่คู่มากับวัดน้ำฮูที่ทุกคนสักการะนับถือเป็นพระพุทธรูปสิงห์สาม ปางมารวิชัยหล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ หน้าตักกว้าง 24 นิ้ว สูง 30 นิ้ว ส่วนพระเศียรกลวงมีพระเมาฬีครอบ ไม่มีประวัติบันทึกการสร้างอย่างชัดเจนสันนิษฐานว่าสร้างในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช พร้อมกับสถูปเจดีย์ซึ่งอยู่หลังวิหาร ได้รกร้างอยู่เป็นเวลานาน ในปี พ.ศ. 2468 อ่านต่อคลิก

นายสุรเพชร สิทธิเพชร

นายสุรเพชร สิทธิเพชร

ป็นผู้นำชุมชนที่ส่งเสริมและสืบสานศิลปวัฒนธรรมประเพณีพื้นถิ่นและเป็นแกนนำในการฟื้นฟูวัฒนธรรมพื้นถิ่นให้คงอยู่ เช่น จัดกิจกรรมการละเล่นพื้นบ้าน อ่านต่อคลิก

วัดป่าขาม

วัดป่าขาม

  วัดป่าขาม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่ดินที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ 3 ไร่ 1 งาน 

วัดป่าขามเริ่มสร้างราว พ.ศ. 2412 มีพระแคะ ไม่ทราบฉายา นำคณะศรัทธาสร้างขึ้น โดยมีพ่อเฒ่าบุก อุดทาเรือน พ่อเฒ่าติ๊บ มาตา พ่อเฒ่าจองแสน ศรีปาวิน พ่อเฒ่าจองซอย พ่อลุงสิงห์แก้ว พ่อเฒ่าน้อยทุน อุดทาเรือน  อ่านต่อที่

วัฒนธรรมประเพณี “ปอยก๋องหลัว”

 

ประเพณี “ปอยก๋องหลัว”มรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดต่อกันมาตามศรัทธาความเชื่อว่าการถวาย    ก๋องหลัว คือ การจุดไฟเพื่อถวายความอบอุ่นแก่พระพุทธเจ้าในช่วงฤดูหนาวตานก๋องหลัว (ทานหลัวหิงไฟ) คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในฤดูหนาว ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (อยู่ระหว่างเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น ชาวไทยใหญ่มีความเชื่อว่า พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูปในวิหารก็รู้สึกถึงความหนาวเย็นเช่นเดียวกับคนเรา  จึงร่วมกันหาไม้ฟืนมาจุดเผาไฟผิงให้เกิดความอบอุ่น อ่านเพิ่มเติม

บ้านสันติชล หมู่บ้านศูนย์วัฒนธรรมจีนยูนนาน

 

“บ้านสันติชล”เป็นหมู่บ้านของชาวจีนยูนนานที่อพยพมาจากสาธารณรัฐประชาชนจีนโดยได้ย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในหมู่บ้านเมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๕๑๘ และด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวของวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ วัฒนธรรมและประเพณีที่คนในชุมชนรักษาไว้อย่างเหนียวแน่นรวมถึงการจำลองบรรยากาศของชุมชนจีนยูนนานในสาธารณรัฐประชาชนจีน โดดเด่นด้วยมังกรสีสดพันอยู่รอบเสาซึ่งตั้งอยู่บนเนินหินสีเข้ม และด้านหน้าเนินหินนั้นมีอักษรจีนเขียนไว้อีกด้วย มีกำแพงเมืองจีนจำลอง มีร้านขายของที่ระลึร้านอาหารจีนยูนนาน ที่พักบ้านดิน และนอกจากนี้ยังกิจกรรมท่องเที่ยวที่หลากหลายด้วยเหตุนี้จึงส่งผลให้บ้านสันติชลกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวให้ความสำคัญและต้องมาเยือนอยู่เสมอ  อ่านเพิ่มเติม

ขนมพื้นบ้าน “ขนมงา” นางพรทิพย์ ชัยกุล

 

            นางพรทิพย์ ชัยกุล เกิดเมื่อวันที่ ๒๓ ตุลาคม ๒๕๑๑ ตำแหน่ง ผู้ใหญ่บ้านบ้านโป่ง หมู่ที่ ๑ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตำแหน่งประธานพัฒนาสตรีตรีอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตำแหน่งประธานศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนตำบลเวียงเหนือ ตำแหน่งประธานพรสวรรค์ขนมงาเมืองปาย

บ้านโป่ง หมู่ที่ ๑ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ประชากรเป็นชาว ไทยใหญ่เป็นส่วนมาก อาชีพของคนในชุมชนส่วนใหญ่เกษตรกรรม พืชเศรษฐกิจ กระเทียม งา อ่านเพิ่มเติม

การปลูกข้าวนาดำ

 

            บ้านห้วยแก้ว เป็นหมู่บ้านพื้นที่ราบเชิงเขา มีแม่น้ำลำห้วยแม่ปิงและแม่นำลำห้วยแก้วไหลผ่าน  พื้นที่ทำการเกษตรและไหลผ่านหมู่บ้าน ซึ่งลำน้ำทั้ง 2 สายนี้ชาวบ้านได้นำมาใช้ประโยชน์ในการ

ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ และนำมาอุปโภคและบริโภคบริโภคในชีวิตประจำวัน พื้นที่ส่วนใหญ่ของหมู่บ้านเป็นที่ราบ และที่ดอน อาชีพหลักของคนในหมู่บ้านคือการปลูกข้าวนาปี และอาชีพรองเป็นการเลี้ยงสัตว์ เช่นเลี้ยงโค กระบือ และสุกร นอกจากนี้มีอาชีพการค้าขาย และมีการรับจ้างทั่วไปเป็นรายได้เพื่อการดำรงชีวิตของตนเอง และครอบครัว ประชากรในหมูบ้านเป็นชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยง (ปะกาเก่อญอ)  อ่านเพิ่มเติม

ประเพณีปอยส่างลอง

 ประเพณีปอยส่างลอง

ประเพณีปอยส่างลอง งดงามเปี่ยมศรัทธา ทรงคุณค่าคู่วิถีไทใหญ่ การได้บวชส่างลองจะได้อานิสงส์ผลบุญสูงสุด เป็นความเชื่อของชาวไทใหญ่ ที่ได้ยึดถือปฏิบัติและสืบทอดต่อกันมาเป็นเวลาช้านาน จนกลายเป็นหนึ่งในประเพณีที่ทรงคุณค่าของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ถือคติในการบวชเณรที่เลียนแบบพุทธประวัติของพระพุทธเจ้าตอนเป็นเจ้าชายสิทธัตถะก่อนออกผนวช จึงต้องแต่งกายส่างลองกันให้สง่างาม ตามแบบกษัตริย์พม่าโบราณ นุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อมีชายเชิงงอนปักดิ้นไหม ประดับด้วยเพชรนิลจินดา ทั้งสร้อย กำไล และแหวน ศรีษะโพกด้วยผ้าแพรและประดัฐด้วยดอกไม้ มีคนคอยกางร่มทองคำกันแดด มีพี่เลี้ยงส่วนตัวคอยดูแลส่างลองอย่างใกล้ชิด อ่านเพิมเติม

“ปอยก๋องหลัว” วัดหัวนา ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

 

ประเภท (ข้อมูลเฉพาะ) วัฒนธรรม

            “ปอยก๋องหลัว” เป็นการสืบทอดศิลปวัฒนธรรม ประเพณีท้องถิ่น โดยถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดต่อกันมาตามศรัทธาความเชื่อของคนในชุมชน

ชื่อของวัฒนธรรมและ(หรือ)ประเพณี

            “ปอยก๋องหลัว” วัดหัวนา ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

ประวัติความเป็นมาของวัฒนธรรมที่เกี่ยวกับชุมชน

            ตานก๋องหลัว (ทานหลัวหิงไฟ) คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในฤดูหนาว ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (อยู่ระหว่างเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น ชาวไทยใหญ่มีความเชื่อว่า พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูปในวิหารก็รู้สึกถึงความหนาวเย็นเช่นเดียวกับคนเรา จึงร่วมกันหาไม้ฟืนมาจุดเผาไฟผิงให้เกิดความอบอุ่น

            คำว่า “หลัว” เป็นภาษาไทยใหญ่ หมายถึง ฟืน ส่วนคำว่า “หิง” หมายถึง การผิงไฟ และคำว่า “พระเจ้า” หมายถึง องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในอดีต พระ เณร และศิษย์วัดจะพากันออกไปหาฟืนในป่า เพื่อเตรียมไว้สำหรับทานหลัวหิงไฟพระเจ้าในเดือนยี่เป็ง ประเพณีทานหลัวหิงไฟพระเจ้ามีการปฏิบัติสืบเนื่องกันมาอย่างแพร่หลายทั่วไปในกลุ่มชาวไทยใหญ่  อ่านเพิ่มเติม

แหล่งท่องเที่ยว “บ้านสันติชล” หมู่บ้านศูนย์วัฒนธรรมจีนยูนนาน

แหล่งท่องเที่ยว

       “บ้านสันติชล” เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

ชื่อของแหล่งท่องเที่ยว

“บ้านสันติชล” หมู่บ้านศูนย์วัฒนธรรมจีนยูนนาน ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน 58130

รายละเอียดของแหล่งท่องเที่ยว

“บ้านสันติชล” เป็นหมู่บ้านของชาวจีนยูนนานที่อพยพมาจากสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยได้ย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในหมู่บ้านเมื่อประมาณปีพุทธศักราช ๒๕๑๘ และด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวของวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ วัฒนธรรมและประเพณีที่คนในชุมชนรักษาไว้อย่างเหนียวแน่น รวมถึงการจำลองบรรยากาศของชุมชนจีนยูนนานในสาธารณรัฐประชาชนจีน

“นายณรงค์ฤทธิ์ ขาวผ่อง” (ไก่อู) ทำโคมไฟ

 

ประเภท (ข้อมูลเฉพาะ) ภูมิปัญญา

เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นประเภทการงานฝีมือด้านการประกอบอาชีพ

ประวัติข้อมูลส่วนตัวของผู้ประกอบภูมิปัญญา

            นายณรงค์ฤทธิ์ ขาวผ่อง ชื่อเล่น ไก่อู เกิดเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2507 เดิมมีภูมิลำเนาอยู่ที่จังหวัดลำพูน ต่อมาได้ย้ายมาอยู่ที่อำเภอปายเพื่อหาลู่ทางทำมาหากินในยุคที่อำเภอปายยังไม่ได้รับความนิยมมากเท่าปัจจุบัน ปัจจุบันอาศัยอยู่ที่อำเภอปายและเป็นประชากรขึ้นตรงกับทะเบียนราษฎร์อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน อ่านเพิ่มเติม