ผ้าปักม้ง ลวดลายอารยะ…สู่ความวิจิตรศิลป์

 ผ้าปักม้ง ลวดลายอารยะ…สู่ความวิจิตรศิลป์

ผ้าปักม้ง ลวดลายอารยะ…สู่ความวิจิตรศิลป “ม้ง (Hmong)” เป็นชื่อที่คนกลุ่มหนึ่งใช้เรียกตนเอง โดยมีคนม้งส่วนหนึ่งให้ความหมายกับคำดังกล่าวว่า หมายถึง “อิสระ” หรือ “อิสระชน” เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่บริเวณแม่น้ำเหลือง แถบมณฑลยูนนาน กวางสี กวางเจาในประเทศจีน เนื่องจากสถานการณ์ที่ไม่สงบทางการเมืองและต้องการหาพื้นที่ที่เหมาะสมกับการเพาะปลูกสำหรับการดำรงชีพ จึงย้ายถิ่นฐาน โดยปัจจุบันมีชาวม้งอาศัยอยู่ในประเทศจีน ไทย เวียดนาม ลาว และสหรัฐอเมริกา โดยชุมชนชาวม้งที่ใหญ่ที่สุด อ่านต่อที่นี่

ประเพณีเขาวงกต

 ประเพณีเขาวงกต

ตามตำนานที่เล่าขานสืบมาของชาวไทยใหญ่กล่าวว่า เมื่อครั้งพระโคตมพุทธเจ้ากำเนิดชาติเป็นพระเวสสันดร พระราชโอรสของพระเจ้าสัญชัย ผู้ครองนครเชตุดร มีช้างเผือกมงคล 1 เชือก ในสมัยนั้นนครกลิงคราชประสบอาเพศ ฟ้าแล้งฝนไม่ตกตามฤดูกาลพลเมืองอดยาก ยากไร้ เจ้าผู้ครองนครกลิงคราชโปรดให้พราหมณ์ไปขอช้างมงคลจากเมืองเชตุดร โดยมีพระประสงค์เพื่อให้ อ่านต่อคลิก

“ปอยก๋องหลัว”

 “ปอยก๋องหลัว”

ตานก๋องหลัว (ทานหลัวหิงไฟ) คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในฤดูหนาว ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (อยู่ระหว่างเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น ชาวไทยใหญ่มีความเชื่อว่า พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูปในวิหารก็รู้สึกถึงความหนาวเย็นเช่นเดียวกับ อ่านต่อที่นี่

ปอยหวั่งกะป่า

 ปอยหวั่งกะป่า

ประเพณีเขาวงกต (ปอยหวั่งกะป่า) ช่วงเวลาที่มีการจัดงาน จะจัดขึ้นในเดือนพฤศจิกายน หรือทางชาวไทใหญ่เรียกว่า เดือน 12 ระหว่างขึ้น 1 ค่ำถึง 15 ค่ำ แต่ส่วนใหญ่มักจะจัด

ประเพณีออกหว่า

 ประเพณีออกหว่า

"ออกหว่า" หมายถึง การออกจากฤดูฝน เป็นงานประเพณีออกพรรษาตามความเชื่อของชาวอำเภอแม่สะเรียงโดยงานประเพณีออกหว่า ชาวอำเภอแม่สะเรียงที่อยู่ต่างถิ่นจะเดินทางกลับภูมิลำเนา เพื่อร่วมทำบุญและร่วมงานประเพณีออกหว่ากับครอบครัว กิจกรรมของงานประเพณี ออกหว่า จะมีการจัดทำซุ้มราชวัติ ( ปราสาทรับเสด็จพระพุทธจ้า) ชาวไตมักเรียกว่า "กยองเข่งปุด" เพื่อรับเสด็จพระพุทธเจ้า ชาวอำเภอแม่สะเรียง เชื่อว่าในวันออกพรรษา สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้น  คลิกเพื่ออ่านต่อ

กลุ่มผ้าทอกะเหรี่ยง“ต่ากี๊ย่ะ”

 กลุ่มผ้าทอกะเหรี่ยง "ต่ากี๊ย่ะ”  

ผ้าฝ้ายทอมือที่มีลวดลายเฉพาะของชาวป่าปุ๊ การทอผ้ายังเป็นการทอมือ ทอเอว ของชาวกะเหรี่ยง มีลักษณะเด่นคือการนำทรัพยากรจากธรรมชาติ ทั้งเปลือกไม้ ใบไม้ ผลไม้ มาย้อมสีผ้าโดยไม่ใช้สารเคมี เช่น ใบสมอไทยย้อมให้สีน้ำตาลอ่อน ลูกสมอย้อมให้ คลิกเพื่ออ่านต่อ

ประเพณีการหลู่ข้าวหย่ากู๊

 ประเพณีการหลู่ข้าวหย่ากู๊

ประเพณีการหลู่ข้าวหย่ากู๊ เป็นประเพณีหนึ่งที่จัดขึ้นทุกปี และเป็นประเพณีที่มีความผูกพันกับชาวบ้านผู้ทำการเกษตรมาช้านาน ถือว่าเป็นประเพณีของชาวไทใหญ่จัดขึ้นและสืบทอดแก่ลูกหลานสืบมา โดยมีความเชื่อว่าหลังจากทำนาหรือหลังจากเกี่ยวข้าวเสร็จต้องมีการระลึกถึงบุญคุณของข้าว (พระแม่โพสพ) ที่ได้คุ้มครองไร่นาหรือให้ชาวนามีข้าวไว้หล่อเลี้ยงชีวิตและเมื่อได้ข้าวมาก็จะนำไปถวายวัดเพื่อเป็นสิริมงคล และข้าวนั้นต้องเป็นข้าวใหม่ ในวัน “เหลินสาม” หรือ อ่านต่อคลิก

ประเพณีแอ๊ะเดี๊ยน ปอหมี่/ดีกู่ หมู่บ้านบ้านในสอย

 ประเพณีแอ๊ะเดี๊ยน ปอหมี่/ดีกู่  หมู่บ้านบ้านในสอย

การจัดกิจกรรมสืบสานวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงแดง ในเทศกาลงานประเพณีแอ๊ะเดี๊ยน ปอหมี่/ดีกู่หรือข้าวต้มของชาติพันธุ์กะเหรี่ยงแดงที่จัดขึ้นในเดือนกันยายนของทุกปี แต่จะเป็นวันไหนของเดือนนั้นจะกำหนดฤกษ์จากการดูกระดูกไก่ของผู้เฒ่าผู้แก่ที่มีความชำนาญและมีประสบการณ์ของชาติพันธุ์กะเหรี่ยงแดงในการดูฤกษ์จากกระดูกไก่ของหมู่บ้านบ้านในสอย  ซึ่งประเพณีดีแอ๊ะเดี๊ยน  อ่านต่อคลิก

ปอยก๋องหลัว

 ปอยก๋องหลัว

ประเพณี “ปอยก๋องหลัว”มรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดต่อกันมาตามศรัทธาความเชื่อว่าการถวาย    ก๋องหลัว คือ การจุดไฟเพื่อถวายความอบอุ่นแก่พระพุทธเจ้าในช่วงฤดูหนาวตานก๋องหลัว (ทานหลัวหิงไฟ) คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในฤดูหนาว ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (อยู่ระหว่างเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น อ่านเพิ่มเติม

วัฒนธรรมไทยใหญ่ศึกษา

 วัฒนธรรมไทยใหญ่ศึกษา

แม่ฮ่องสอน หนึ่งในจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ หากมีโอกาสจะได้ไปเยือนสักครั้งในชีวิต โดยเฉพาะช่วงหน้าหนาว หลายคนชอบความสดใสของทุ่งดอกบัวตอง ท่ามกลางทะเลหมอก สักการะพระธาตุวัดพระธาตุดอยกองมู ชมสถาปัตยกรรมไทยใหญ่ที่วัดจองกลาง สูดโอโซนที่ปางอุ๋ง นั่งจิบชาที่บ้านรักไทยให้สบายอารมณ์  อ่านเพิ่มเติม

การแต่งกายของละว้า

 การแต่งกายของละว้า

วัฒนธรรมด้านการแต่งกายของละว้า มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวประดับด้วยเครื่องประดับต่างๆ เช่นเครื่องเงิน -วัฒนธรรมที่ไม่ใช่วัตถุเช่นความเชื่อค่านิยมประเพณีขนบธรรมเนียม เลี้ยงผีประจำหมู่บ้านเป็นประเพณีที่สืบทอดจากบรรพบุรุษโดยมีปีละ 1 ครั้ง โดยจะมีการเลี้ยงผี ใต้ต้นไม้ใหญ่ประจำหมู่บ้าน อ่านเพิ่มเติม

 

ข้าวเบ๊อะ/ต่าพอเผาะ

“ข้าวเบ๊อะ” หรือที่เรียกตามภาษาถิ่นว่า “ต่าพอเผาะ” ถือเป็นอีกหนึ่งเมนูคู่บ้านของชาวกะเหรี่ยง โดยเมนูนี้เป็นหนึ่งในการนำภูมิปัญญามาใช้แก้ปัญหาปากท้อง ด้วยการรังสรรค์ออกมาเป็นเมนูอาหารเรียบง่ายแต่อร่อย เล่ากันว่า ที่มาเมนูนี้เกิดจากชาวกะเหรี่ยงซึ่งส่วนใหญ่ดำรงชีพด้วยการปลูกข้าว ทำไร่  อ่านต่อคลิก

ประเพณีต่างซอมต่อหลวง

 ประเพณีต่างซอมต่อหลวง

ประเพณีต่างซอมต่อหลวง เป็นภาษาไทยใหญ่ หมายถึง การถวายข้าวมธุปายาส หรือประเพณีต่างข้าวพระเจ้าหลวง เป็นการถวายข้าวแด่พระพุทธเจ้าเพื่อเป็นพุทธบูชา โดยการจัดงานจะอยู่ในช่วงเข้าพรรษา คือช่วงเดือนกรกฎาคม หรือในเดือนกันยายน และการจัดงานจะอยู่ในช่วงของวันพระ คลิกอ่านต่อ

งานประเพณีผูกข้อมูลปีใหม่

 งานประเพณีผูกข้อมูลปีใหม่

งานประเพณีผูกข้อมูลปีใหม่ เป็นอีกประเพณีหนึ่งที่ชนชาวกะเหรี่ยงปฏิบัติสืบต่อกันมาเป็นประจำทุกปี จากความเชื่อของชาวกะเหรี่ยงในอดิตว่าทุกสิ่งทุกอย่างนั้นมีขวัญของตนเอง การผูกข้อมือรับขวัญจึงเป็นงานประเพณีที่สำคัญที่จะจัดขึ้นปีละหนึ่งครั้ง เพื่อเรียกขวัญลูกหลานของตนเองให้กลับมาอยู่กับเนื้อกับตัวซักหนึ่งครั้ง มักจัดขึ้นในช่วงเดือน มกราคม โดยในงานจะมีการขมาลาโทษผู้เฒ่าผู้แก่ อ่านต่อคลิก

พิธีมัดมือปีใหม่กะเหรี่ยง

  พิธีมัดมือปีใหม่กะเหรี่ยง

ชาวกะเหรี่ยงมีความเชื่อว่าต้องบูชาผีและวิญญาณ ดังนั้นจึงมีพิธีกรรมเลี้ยงผีเกิดขึ้น ในพิธีกรรมนั้นตามประเพณีแล้วจะเริ่มทำพิธีที่บ้านผู้นำเป็นหลังแรกแล้วจึงจะไปทำพิธีให้กับชาวบ้าน ซึ่งกว่าจะครบทุกหลังคาเรือนอาจใช้เวลาหลายวันหลายคืน ในทุก ๆ หลังจะมีการหมักเหล้า ต้มเหล้าจากข้าวสุก ฆ่าไก่หรือแกงหมูเป็นอาหาร จากนั้นมีการดื่มเหล้ากันตามประเพณีแล้วจึงมีการมัดข้อมือด้วยฝ้ายดิบพร้อมกับมีคาถาอวยพรให้อยู่เย็นเป็นสุข และนอกจากนี้ยังมีพิธีการรินเหล้าและนำเนื้อไก่เพื่อมาบวงสรวงต่อผีและวิญญาณอีกด้วย คลิกเพื่ออ่านต่อ

“ข้าวเบ๊อะ”

 

“ข้าวเบ๊อะ” หรือที่เรียกตามภาษาถิ่นว่า “ต่าพอเผาะ” ถือเป็นอีกหนึ่งเมนูคู่บ้านของชาวกะเหรี่ยง โดยเมนูนี้เป็นหนึ่งในการนำภูมิปัญญามาใช้แก้ปัญหาปากท้อง ด้วยการรังสรรค์ออกมาเป็นเมนูอาหารเรียบง่ายแต่อร่อย

เล่ากันว่า ที่มาเมนูนี้เกิดจากชาวกะเหรี่ยงซึ่งส่วนใหญ่ดำรงชีพด้วยการปลูกข้าว ทำไร่  แต่ต้องประสบปัญหาในทุกช่วงฤดูเก็บเกี่ยวเพราะผลผลิตที่ได้จะถูก นก หนู หมูป่า เข้ามากัดแทะ หรือ ขโมยไปกิน  อ่านเพิ่มเติม

“ปอยเหลินสิบเอ็ด” บุญออกพรรษาชาวไตใหญ่

 

 งานประเพณีปอยเหลินสิบเอ็ด เป็นวัฒนธรรมประเพณีที่ไม่ใช่วัตถุ เป็นงานที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ในวันขึ้น 11 ค่ำ เดือน 11 ถึงวันแรม 8 ค่ำ เดือน 11 ตามความเชื่อของชาวไทยใหญ่ซึ่งชุมชนตำบลแม่เงา (ประกอบด้วยบ้านต่อแพ, บ้านหลวง, บ้านประตูเมือง) เป็นชุมชนชาวไทยใหญ่ ก่อนถึงวันงานจะมีการจัดเตรียมสร้างปราสาทจำลอง ทำด้วยโครงไม้ไผ่ ประดับลวดลายด้วยกระดาษสา กระดาษสีต่างๆ หน่อกล้วย อ้อย และโคมไฟ ตกแต่งอย่างสวยงาม เรียกว่า "จองพารา" เพื่อใช้สมมติเป็นปราสาทรับเสด็จพระพุทธเจ้าหลังจากเสด็จขึ้นไปโปรดพระมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ จากนั้นก็จะยก "จองพารา" ขึ้นไว้นอกชายคา นอกรั้ว อ่านเพิ่มเติม

วัฒนธรรมประเพณี “ปอยก๋องหลัว”

 

ประเพณี “ปอยก๋องหลัว”มรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดต่อกันมาตามศรัทธาความเชื่อว่าการถวาย    ก๋องหลัว คือ การจุดไฟเพื่อถวายความอบอุ่นแก่พระพุทธเจ้าในช่วงฤดูหนาวตานก๋องหลัว (ทานหลัวหิงไฟ) คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในฤดูหนาว ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (อยู่ระหว่างเดือนมกราคม-เดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น ชาวไทยใหญ่มีความเชื่อว่า พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูปในวิหารก็รู้สึกถึงความหนาวเย็นเช่นเดียวกับคนเรา  จึงร่วมกันหาไม้ฟืนมาจุดเผาไฟผิงให้เกิดความอบอุ่น อ่านเพิ่มเติม

งานพริกกะเหรี่ยงของดี

 

งานวันของดีอำเภอสบเมยและประเพณีวัฒนธรรมรวมชนเผ่าชาวสบเมย โดยมีหัวหน้าส่วนราชการ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นักเรียน นักศึกษา นักท่องเที่ยว ตลอดจนประชาชนทั้งในพื้นที่ และจากอำเภอใกล้เคียง เข้าร่วมงาน มีการจัดจำหน่ายสินค้าโอท็อป เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์ของดีขึ้นชื่อของอำเภอสบเมย ตลอดจนการสืบสานประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่นของพี่น้องชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยง และเป็นการประชาสัมพันธ์สถานที่ท่องเที่ยว รวมถึงของดีพริกกะเหรี่ยงอำเภอสบเมยให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายมากยิ่งขึ้น บริเวณสนามหน้าที่ว่าการอำเภอสบเมย จ.แม่ฮ่องสอน

ประเพณีเขาวงกต

 

ประวัติความเป็นมา และความเชื่อเกี่ยวกับงาน คำว่า หมั่งกะป่า แปลว่า เขาวงกต

ตามตำนานที่เล่าขานสืบมาของชาวไทยใหญ่กล่าวว่า เมื่อครั้งพระโคตมพุทธเจ้ากำเนิดชาติเป็นพระเวสสันดร พระราชโอรสของพระเจ้าสัญชัย ผู้ครองนครเชตุดร มีช้างเผือกมงคล 1 เชือก ในสมัยนั้นนครกลิงคราชประสบอาเพศ ฟ้าแล้งฝนไม่ตกตามฤดูกาล อ่านเพิ่มเติม