“นายณรงค์ฤทธิ์ ขาวผ่อง” (ไก่อู)

 

“นายณรงค์ฤทธิ์  ขาวผ่อง” (ไก่อู)

เมื่อปีพุทธศักราช 2545 นายณรงค์ฤทธิ์ ขาวผ่อง เดินทางมาอยู่ที่อำเภอปายเพื่อประกอบอาชีพ โดยอาชีพเดิมคือรับจ้างนำเที่ยวให้กับนักท่องเที่ยวในอำเภอปาย ต่อมาได้เปิดร้านขายของที่ระลึกที่ถนนคนเดินปาย โดยเป็นร้านของครอบครัว (เช่าพื้นที่บุคคลเปิดร้านบนถนนเทศบาล เปิดเฉพาะตอนเย็น) ซึ่งสินค้าที่นำมาขายส่วนใหญ่จะเป็น อ่านเพิ่มเติม

ถั่วเน่าแค้บ (ถั่วเน่าแผ่น)

 ถั่วเน่าแค้บ (ถั่วเน่าแผ่น)

ถั่วเน่าเป็นผลผลิตจากถั่วเหลือง ที่ชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอนซึ่งเป็นชาวไทใหญ่ นำมาเป็นเครื่องปรุงอาหารแทน กะปิ หรือ ปลาร้า ถั่วเน่าแค้บ เป็นภูมิปัญญาอย่างหนึ่งของคนในสมัยโบราณ ที่มีวิธีการกินอย่างง่ายๆแต่มีประโยชน์ สาเหตุที่ชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอน นิยมรับประทานอาหารที่ปรุงจากถั่วเน่า เพราะทำให้รสชาติอาหารอร่อยกลมกล่อม หอมกลิ่นถั่วเน่า นอกจากนี้จังหวัดแม่ฮ่องสอนยังมีพื้นที่การเพาะปลูกถั่วเหลืองเป็นจำนวนมาก ในพื้นที่ราบลุ่มและพื้นที่บนภูเขาบางส่วน ในปัจจุบัน ถั่วเน่าแค้บ ได้กลายเป็นสินค้าที่สำคัญของจังหวัดแม่ฮ่องสอน และมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตประจำวันของชาวไทใหญ่ 

นายประสิทธิ์ มณีศรี

 นายประสิทธิ์ มณีศรี

นายประสิทธิ์ มณีศรี เป็นปราชญ์ชาวบ้าน/ภูมิปัญญาท้องถิ่น มีความเชี่ยวชาญในด้านการตีมีดเป็นผู้ที่สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ดังกล่าวให้กับให้เยาวชนรุ่นหลัง และผู้ที่สนใจ ได้เป็นอย่างดี คลิกอ่านต่อ

ตะกร้าสะพายหลัง กระเหรี่ยงแดง (คริ)

 ตะกร้าสะพายหลัง กระเหรี่ยงแดง (คริ)

   ชนเผ่ากระเหรี่ยงแดง มีภูมิปัญญาด้านการจักสาน ซึ่งมีลักษณะคล้ายตะกร้าสานไว้บรรจุของเวลาไปสวน ไปไร่  ในภาษากระเหรี่ยงแดงเรียกว่า “คริ” ภาษาไทยเรียกว่า “ตะกร้าสาน” เป็นตะกร้าที่สานที่ทำมาจากไม้ไผ่ ทำการสาน  มีลวดลายสวยงามมีเชือกสะพาย มีรูปร่างคล้ายทรงสี่เหลี่ยมคางหมูแบบ อ่านต่อคลิก

แหล่งเรียนรู้ชุมชน “ห้องสมุดประชาชนอำเภอปาย”

 แหล่งเรียนรู้ชุมชน “ห้องสมุดประชาชนอำเภอปาย”

ตามที่กรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยมีนโยบายที่จะจัดสร้างห้องสมุดประชาชนอำเภอในปีงบประมาณ 2537 เป็นจำนวน 140 แห่ง และศูนย์กรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอปาย (สำนักงาน กศน.จังหวัดแม่ฮ่องสอน) อ่านต่อที่นี่

ไร่หมุนเวียน

 ไร่หมุนเวียน

ไร่หมุนเวียน คือ การปลูกพืชโดยวิธีการหมุนเวียนจากพื้นที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งเพื่อพื้นที่เดิมได้มีการพักฟื้น และกลับมาทำไร่หมุนเวียนยังพื้นที่เดิมอีกครั้ง เมื่อแร่ธาตุในดินคืนความอุดมสมบูรณ์ วงจรของไร่หมุนเวียนเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 7 – 12 ปี ตามความพร้อมของสภาพพื้นที่ การทำไร่หมุนเวียนนั้นจะทำหลังจากพื้นที่ที่มีการพักดิน หรือที่เรียกว่า ไร่เหล่ามีการฟื้นตัวแล้ว ซึ่งใช้เวลาประมาณ 6 ปี  อ่านเพิ่มเติม

ปอยจ่าตี่

 ปอยจ่าตี่

ปอยจ่าตี่ หรืองานประเพณีบูชาเจดีย์ทราย จัดขึ้นในช่วงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 (วันวิสาขบูชา) เป็นงานสำคัญประจำหมู่บ้าน จัดเพื่อเป็นพุทธบูชาถวายแด่พระพุทธเจ้า เพื่อสะเดาะเคราะห์และเพื่อความเป็นสิริมงคล ต้นฤดูเพาะปลูก ทำทุกหมู่บ้าน อ่านเพิ่มเติม

เครื่องเงินบ้านละอูบตำบลห้วยห้อม

 เครื่องเงินบ้านละอูบตำบลห้วยห้อม

 เป็นงานหัตถกรรมจากภูมิปัญญาอันล้ำค่าของชนเผ่าละว้า ที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมานานรุ่นสู่รุ่นนาน กว่า 100 ปี จากเครื่องประดับของคู่กายชาวละว้ามาตั้งแต่อดีต สู่ความเป็นแฟชั่นที่เข้าถึงผู้คนได้มากขึ้น แต่ยังคงเอกลักษณ์งานทำมือที่มีความละเอียดอ่อน ประณีต และงดงาม โดยเน้นลวดลายเชิงอนุรักษ์ เช่น กำไลเกลียวแบน กำไลพดด้วงสองแถว สร้อยคอพดด้วง สร้อยคอแปม และพัฒนาลวดลายจากสิ่งที่เห็นในธรรมชาติ อ่านเพิ่มเติม

นายชาตรี ดวงเนตร

 นายชาตรี ดวงเนตร

นายชาตรี ดวงเนตร เป็นปราชญ์ชาวบ้าน/ภูมิปัญญาท้องถิ่น มีความเชี่ยวชาญด้านระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืช(GAPพืช)เป็นผู้ที่สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ดังกล่าวให้กับนักเรียนนักศึกษาและประชาชนและผู้ที่สนใจ ได้เป็นอย่างดี คลิกเพื่ออ่าน

ไร่หมุนเวียน

ไร่หมุนเวียน

ไร่หมุนเวียน คือ การปลูกพืชโดยวิธีการหมุนเวียนจากพื้นที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งเพื่อพื้นที่เดิมได้มีการพักฟื้น และกลับมาทำไร่หมุนเวียนยังพื้นที่เดิมอีกครั้ง เมื่อแร่ธาตุในดินคืนความอุดมสมบูรณ์ วงจรของไร่หมุนเวียนเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 7 – 12 ปี คลิกเพื่ออ่าน

จักรสาน

 จักรสาน

หัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนที่สำคัญยิ่งต่อการดำรงชีวิตตั้งแต่อดีตตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงปัจจุบัน หัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นตัวอย่างหนึ่งที่แสดงให้เห็นภูมิปัญญาอันเฉลียวฉลาดของคนในท้องถิ่น ที่ใช้ภูมิปัญญาสามารถนำสิ่งที่มีอยู่ในชุมชนมาประยุกต์ทำเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน คลิกเพื่ออ่าน

ผ้าทอกะเหรี่ยงบ้านแม่ลามาหลวง

 ผ้าทอกะเหรี่ยงบ้านแม่ลามาหลวง

จะดำเนินการแก้ไขปัญหาความยากจนจึงกำหนดยุทธศาสตร์อยู่ดีมีสุขขึ้น  และสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้ยั่งยืนและการดำเนินวิถีชีวิตตามพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง โดยให้มีการส่งเสริมอาชีพในชุมชมให้เป็นอาชีพเพิ่มรายได้แก่ครอบครัว รักษาความเป็นเอกลักษณ์ แสดงถึงศิลปวัฒนธรรมไทย และส่งเสริมให้คนในชุมชนรักษาอัตลักษณ์การสวมใส่เสื้อกะเหรี่ยง กศน.อำเภอสบเมย ได้มีความรู้ในเรื่อง ผ้าทอกะเหรี่ยง เพื่อนำความรู้ไปเผยแพร่ให้ประชาชนเกิดความตระหนักในการที่จะเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย พออยู่ พอกิน พอใช้ในครัวเรือน วิถีชีวิตของชาวบ้านแม่ลามาหลวง ใช้เครื่องนุ่งห่มจากผ้าฝ้ายทอมือมาตั้งแต่โบราณ โดยผู้เป็นแม่จะทอผ้าไว้สำหรับเป็นเครื่องนุ่งห่มและเป็นเครื่องใช้ในครัวเรือน   คลิกเพื่ออ่านต่อ

นายสุรเพชร สิทธิเพชร

นายสุรเพชร สิทธิเพชร

ป็นผู้นำชุมชนที่ส่งเสริมและสืบสานศิลปวัฒนธรรมประเพณีพื้นถิ่นและเป็นแกนนำในการฟื้นฟูวัฒนธรรมพื้นถิ่นให้คงอยู่ เช่น จัดกิจกรรมการละเล่นพื้นบ้าน อ่านต่อคลิก

“ การทอผ้ากะเหรี่ยง ”

   

“ การทอผ้ากะเหรี่ยง ” 

ชาวปกากะญอ หรือกะเหรี่ยง นิยมใส่เสื้อผ้าฝ้ายทอมือมาแต่สมัยโบราณ ซึ่งแต่เดิมชาวกะเหรี่ยงจะปลูกฝ้ายเอง นำฝ้ายมาปั่นเป็นเส้นด้าย ย้อมด้วยสีธรรมชาติ สร้างลวดลายด้วยการทอ การปักด้วยเส้นไหม และลูกเดือย สตรีชาวกะเหรี่ยง จะถ่ายทอดภูมิปัญญากระบวนการผลิตผ้าทอ แก่บุตรสาว 12-15 ปี โดยเริ่มจากแบบง่ายๆ ฝึกฝนจนมีความชำนาญ และสามารถออกแบบลวดลายด้วยตนเองได้ สำหรับลวดลายผ้าทอของชาวกะเหรี่ยงนั้น มีเรื่องราวเล่าสืบมาว่า ได้มาจากลายหนังงูใหญ่ ซึ่งเป็นคู่รักในอดีตของหญิงสาวชาวกะเหรี่ยง โดยงูจะเปลี่ยนลายทุกวัน และหญิงสาวก็ทอผ้าตามลายที่ปรากฏจนครบ 7 วัน ทอได้ 7 ลาย แต่ลายที่นิยมนำมาทอ และปัก มี 4 ราย คือ โยห่อกือ เกอเป่เผลอ ฉุ่ยข่อลอ อีกลายหนึ่ง คือ ลายทีข่า ปัจจุบัน ยังมีลายที่ยมทอ คือ เกอแนเดอ หรือลายรังผึ้ง และเซอกอพอ หรือ ลายดอกมะเขือ อ่านต่อคลิก

เกษตรกรต้นแบบ โดย นายพัด เด่นดอกไม้

 นายพัด เด่นดอกไม้

นายพัด เด่นดอกไม้ เป็นเกษตรกรต้นแบบ ที่มีความเสียสละเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมและเอื้อเฟื้อสถานที่ ของตนเอง ให้เป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร อำเภอแม่สะเรียง และเป็นวิทยากรให้ความรู้เรื่องภูมิปัญญา/ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อให้บริการแก่ นักเรียน นักศึกษา ประชาชนในพื้นที่อำเภอแม่สะเรียง และพื้นที่ใกล้เคียง ที่สนใจได้มาศึกษาหาความรู้ โดยน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่9ในเรื่องการดำเนินชีวิตแบบเศรษฐกิจพอเพียงและตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ.๒๕๕๑ มาตรา ๗ และมาตรา ๘ อ่านเพิ่มเติม

ชาดาวอินคา

 

ชาดาวอินคา ทำมาจากต้นถั่วดาวอินคา เรียกได้อีก Sacha Inchi (ซาชา อิชิ) เมล็ดสด เหมือนรูปดาว แต่ถิ่นกำเนิดของพืชชนิดนี้มาจากป่าอะเมซอนในประเทศเปรูต้นถั่วดาวอินคาเติบโตในสภาพอากาศอุ่น (10 ํ C Min - 36 ํ C max) จะเจริญเติบโตในระดับความสูงตั้งแต่100 เมตร ถึง 2,000 เมตร จากระดับน้ำทะเล ช่วงชีวิต มีอายุถึง 10-50 ปีและเชื่อกันว่าพืชชนิดนี้มีผู้คนค้นพบความมหัศจรรย์ในทางอายุวัฒนะมากกว่า 3,000ปี อ่านเพิ่มเติม

“กุ๊บไต” นายชาญ ยอดคณิต

                                                                            กุ๊บไต

 “กุ๊บไต” เป็นภาษาท้องถิ่นของชาวไทใหญ่เรียกกันทั่วไป หรือเรียกอีกชื่อหนึ่ง คือ หมวกจักรสานซึ่งมีประโยชน์ใช้สอย คือใช้สวมศีรษะเพื่อกันแดดหรือกันฝน และสวมในการประกอบกิจกรรมต่าง ๆ

เช่น การเดินขบวนกิจกรรมงานประเพณีต่าง ๆ เพื่อแสดงเอกลักษณ์ของท้องถิ่นและบางแห่งก็ใช้ในการตกแต่งร้านค้าบ้านเรือนและสถานที่ที่มีการแสดงนิทรรศการต่าง ๆ เพื่อความสวยงามหรือเพื่อแสดงถึงเอกลักษณ์และประโยชน์ใช้สอย ในปัจจุบันนิยม

ซื้อเป็นของฝากของชำร่วยของนักท่องเที่ยวที่เข้ามาเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน  อ่านเพิ่มเติม

ไร่หมุนเวียน

 

    

    

        

                การปลูกพืชโดยวิธีการหมุนเวียนจากพื้นที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งเพื่อพื้นที่เดิมได้มีการพักฟื้น และกลับมาทำไร่หมุนเวียนยังพื้นที่เดิมอีกครั้ง เมื่อแร่ธาตุในดินคืนความอุดมสมบูรณ์ วงจรของไร่หมุนเวียนเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 7 – 12 ปี ตามความพร้อมของสภาพพื้นที่  อ่านเพิ่มเติม

ขนมพื้นบ้าน “ขนมงา” นางพรทิพย์ ชัยกุล

 

            นางพรทิพย์ ชัยกุล เกิดเมื่อวันที่ ๒๓ ตุลาคม ๒๕๑๑ ตำแหน่ง ผู้ใหญ่บ้านบ้านโป่ง หมู่ที่ ๑ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตำแหน่งประธานพัฒนาสตรีตรีอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตำแหน่งประธานศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนตำบลเวียงเหนือ ตำแหน่งประธานพรสวรรค์ขนมงาเมืองปาย

บ้านโป่ง หมู่ที่ ๑ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ประชากรเป็นชาว ไทยใหญ่เป็นส่วนมาก อาชีพของคนในชุมชนส่วนใหญ่เกษตรกรรม พืชเศรษฐกิจ กระเทียม งา อ่านเพิ่มเติม

ผ้าทอกะเหรี่ยง

 

ผ้าทอกะเหรี่ยงมีความสำคัญและมีคุณค่าต่อสังคม เป็นมรดกภูมิปัญญาทางศิลปะพื้นบ้านชาวไทยกะเหรี่ยงที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมและอารยธรรมของกลุ่มชนและท้องถิ่น ซึ่งผ้าทอกะเหรี่ยงกับการแต่งกายจะบ่งบอกสถานภาพทางสังคม แสดงให้เห็นคุณวุฒิทางจริยธรรมและการควบคุมความประพฤติของผู้สวมใส่ควบคู่กับความสวยงามของสวดลาย ปัจจุบันได้มีการส่งเสริมให้นำผ้ามาใช้ประโยชน์ในต้านต่างๆ เช่น การนำมาใช้ในการสืบสานประเพณีกินข้าวห่อ การส่งเสริมให้พัฒนาเป็นอาชีพเพื่อสร้างรายได้ และกรส่งเสริมให้เกิดการสืบทอดความรู้ให้อยู่กับชุมชนอ อ่านเพิ่มเติม